განკარგულება 16 იანვარს გამოქვეყნდა და ასე იწყება: სტიქიური მოვლენების შედეგად დაზარალებული ზოგიერთი ოჯახის საკომპენსაციო თანხით უზრუნველყოფა. საუბარია 112 ოჯახზე, რომელთაგან 30 000 ლარი გადაეცემა მათ, ვისაც საკუთრებაში აქვს ან ჰქონდა რეგისტრირებული ალტერნატიული საცხოვრებელი ფართი და 50 000 ლარი გადაეცემა დაზარალებულ ოჯახს, რომელსაც საკუთრებაში რეგისტრირებული ალტერნატიული ფართი არ გააჩნია.
რამდენად სამართლიანია კომპენსაცია, რომელსაც სახელმწიფო უხდის მოქალაქეებს მათი ცხოვრების ყველაზე რთულ პერიოდში; მოქალაქეებს, რომლებიც მთელი ცხოვრება იხდიან გადასახადებს და არჩენენ მთავრობას; მოქალაქეებს, რომლებმაც ყველაფერი დაკარგეს და ამის ასანაზღაურებლად დეპუტატის 2 თვის ხელფასს სთავაზობენ.
„5 მეწველი ძროხა მყავდა, იმით ვირჩენდით თავს. ყველაფერი ერთ დღეში გავყიდე ლარის ფასად. პატრულით მოვალთ და გაგიყვანთო.
მე თუ გამიყვანდნენ, საქონელი სად და ვისთვის დამეტოვებინა. იძულებული გავხდით. ორსართულიანი დიდი სახლი იყო ჭურ-მარანით, ყველაფერი წაიღო. აფეთქებები რომ დაიწყო, ხმაც გვესმოდა და ვიბრაციასაც ვგრძნობდით. არ გვეგონა ამდენად თუ გაგვიმეტებდნენ, ასე თუ გაგვწირავდნენ“, - ამბობს ხათუნა თხელიძე, ღვერკის მკვიდრი.
სტიქიის გამომწვევი მიზეზი სადავოა. ეკომიგრანტის სტატუსი დაზარალებულ ოჯახს მხოლოდ იმ შემთხვევაში ეკუთვნის, თუ სტიქია ბუნებრივია. მაგრამ თუ ის გამოწვეულია ადამიანის ჩარევით, ასეთ შემთხვევაში ადამიანები ეკომიგრანტები კი არა, დაზარალებულები არიან და მათ ისეთი კომპენსაცია ეკუთვნით, როგორ ქონებასაც ფლობდნენ ამ კატასტროფამდე.
მეწყრის გამომწვევ მიზეზად რკინიგზის მოდერნიზაციის სამუშაოებსაც ვარაუდობენ - გვირაბის მშენებლობისთვის მთის აფეთქებას, ფერდის ჩამოჭრას და სხვა. „საქართველოს რკინიგზა“ სახელმწიფო კომპანიაა და ადგილობრივებისთვის სრულიად ნათელია სახელმწიფოს დაინტერესება, „რკინიგზა“ ბრალეულად არ გამოცხადდეს.
ხარაგაულის მუნიციპალიტეტის დამეწყრილ სოფლებში კვლევა კომპანია „გეოლოჯიქსმა“ ჩაატარა. ერთი მხრივ, კვლევის ავტორები ამბობენ, რომ ზუსტი მიზეზების დადგენის შესაძლებლობა მათ არ ჰქონიათ, მეორე მხრივ, მაინც ასახელებენ მეწყრის გამომწვევ მიზეზებს: კლიმატური ფაქტორები; მიწისქვეშა ბიძგები (მიწისძვრა); ფერდობის დახრილობის ბუნებრივი ზრდა; ფერდობის ამგები ქანების და გრუნტების ფიზიკურ-მექანიკური თვისებების ბუნებრივი გაუარესება; ზედაპირული წყლის ნაკადების და მდინარეების მიერ ფერდობებზე გამოწვეული ეროზიები; მიწისქვეშა წყლების ზემოქმედება და ა.შ. კვლევა ხარაგაულის მუნიციპალიტეტის მერიის დაკვეთით ჩატარდა.
ულტიმატუმს წააგავდა ხარაგაულის მერის და სხვა მაღალჩინოსნების ტონი, მათი მხრიდან იმის ხაზგასმა, რომ თუ მეწყრის გამომწვევი მიზეზი მოსახლეობისთვის საკამათოა, მაშინ ალტერნატიული დასკვნა წარადგინონ.
სეისმოლოგი, დედამიწის შემსწავლელ მეცნიერებათა ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ-თანამაშრომელი თეა გოდოლაძე მიიჩნევს, რომ გვირაბი იქ არ უნდა გაეყვანათ, მითუფრო აფეთქებებით. „არაფრით ამ ადგილას რელიეფში ჩარევა არ შეიძლებოდა, არავითარ შემთხვევაში არ შეიძლება ფერდობის მოჭრა. კომიკური ჩანაწერია დასკვნაში, რომ გვირაბსა და სოფელს შორის არსებული და რელიეფში ღრმად ჩაჭრილი ხევი ბიძგების გავრცელებას ხელს შეუშლიდა და საკვლევ ფერდობზე უარყოფით გავლენას ვერ მოახდენდა. თუ არ ვიცით გეოფიზიკა, არ უნდა ვწეროთ ამის შესახებ. ასეთი ჩანაწერი არ უნდა არსებობდეს დასკვნაში, მითუმეტეს ისეთ დოკუმენტში, რომელიც ადამიანების ბედს წყვეტს“